--- title: Bomen en hun culturele ecosysteemdiensten uitgelegd | Tree Nursery Ebben description: Bomen leveren culturele ecosysteemdiensten, immateriële diensten voor geestelijke verrijking, beleving en natuurlijk erfgoed. We leggen het hier uit. image: https://blog.ebben.nl/hubfs/Maasheggen-DJI_0757.jpg --- [← Terug naar blog-overzicht](https://blog.ebben.nl) # Bomen en hun culturele ecosysteemdiensten uitgelegd ![De Maasheggen Unesco Biosfeer](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/Maasheggen-DJI_0757.jpg?width=850&name=Maasheggen-DJI_0757.jpg) De natuur, en bomen in het bijzonder, draagt op veel verschillende manieren bij aan het welzijn van mensen. In de artikelenreeks [*Bomen en hun ecosysteemdiensten*](https://blog.ebben.nl/whitepaper-bomen-en-hun-ecosysteemdiensten?hsLang=nl) zijn we ingegaan op de functies die bomen vervullen op het gebied van [watermanagement](https://blog.ebben.nl/bomen-als-watermanager?hsLang=nl), [verkoeling](https://blog.ebben.nl/het-verkoelend-vermogen-van-bomen?hsLang=nl), [luchtkwaliteit](https://blog.ebben.nl/een-betere-luchtkwaliteit-met-bomen-hoe-werkt-dat?hsLang=nl), [biodiversiteit](https://blog.ebben.nl/boost-de-biodiversiteit-met-bomen?hsLang=nl), [CO2 opslag](https://blog.ebben.nl/bomen-als-opslag-voor-co2?hsLang=nl) en het bevorderen van [welzijn in de stedelijke omgeving](https://blog.ebben.nl/meer-welzijn-en-gezondheid-in-een-groene-leefomgeving?hsLang=nl). In dit blog richten we ons op de culturele ecosysteemdiensten die bomen ons leveren. Culturele ecosysteemdiensten zijn immateriële diensten, belevingsgericht, die bomen aan mensen leveren. Het gaat daarbij vooral om geestelijke verrijking, cognitieve ontwikkeling, recreatie en beleving. We onderscheiden een aantal hoofdgroepen in de culturele ecosysteemdiensten die bomen leveren: 1. Natuurlijke omgeving voor recreatie en toerisme 2. Bijdrage aan een groene leefomgeving 3. Natuurlijk erfgoed **Natuurlijke omgeving voor recreatie en toerisme** Bomen leveren een essentiële bijdrage aan het creëren van een aantrekkelijke omgeving voor vrijetijdsactiviteiten. Dit leidt tot natuurgerelateerde toerisme- en recreatieactiviteit. Denk daarbij aan bezigheden zoals wandelen en fietsen, recreëren rondom het water, spelen etc. In de afgelopen jaren is dit, mede doordat we tijdens corona de natuur weer massaal zijn gaan ontdekken, gestaag toegenomen. Een groen recreatiegebied verbetert de fysieke en mentale gezondheid van de bezoekers. De nabijheid van een dergelijk gebied stimuleert ook de openluchtrecreatie en fysieke activiteit, wat weer direct een positief effect heeft op de gezondheid. Zeker voor kinderen draagt het contact met groen opmerkelijk bij aan een gezonde ontwikkeling. Inmiddels bestaat er voldoende wetenschappelijke ondersteuning voor deze positieve invloeden. Zie hiervoor onder andere [*De Kennisbundeling Groen en Gezondheid, RIVM 2022*](https://www.rivm.nl/documenten/kennisbundeling-groen-en-gezondheid)of de *[Factsheet Groen en wonen, Wageningen University & Research](https://edepot.wur.nl/412102).* *Klimbomen* Laat kinderen spelen in het groen en ze ontdekken in alle vrijheid de natuur. Laat ze ravotten tussen en klimmen in de bomen. Ze krijgen er zelfvertrouwen van. ‘[Klimbomen](https://www.ebben.nl/nl/treeebb/#?3%5B0%5D=58) zijn leuker dan tablets’ vindt de spelende jeugd. Onze favoriete klimbomen: [*Platanus x hispanica*](https://www.ebben.nl/nl/treeebb/#?3%5B0%5D=58&search%5B0%5D=Platanus%20x%20hispanica)(Plataan), *[Carpinus betulus](https://www.ebben.nl/nl/treeebb/#?3%5B0%5D=58&search%5B0%5D=Carpinus%20betulus)* (Haagbeuk) en *[Pterocarya fraxinifolia](https://www.ebben.nl/nl/treeebb/ptfraxin-pterocarya-fraxinifolia/#?3%5B0%5D=58&search%5B0%5D=Pterocarya%20fraxinifolia)* (Kaukasische vleugelnoot). **Bijdrage aan een groene leefomgeving** Een groene omgeving, waarbinnen bomen een bepalend onderdeel vormen, is aantrekkelijk voor veel mensen vanwege de positieve invloed op de leefomstandigheden, het visuele genot en de al eerder genoemde mogelijkheden voor recreatieve activiteiten. De ecosysteemdienst die wij in de context van een groene leefomgeving bedoelen heeft dan ook alles te maken met de voordelen voor huisvesting gerelateerd aan het wonen in de nabijheid van natuur. Studies hebben het verband aangetoond tussen de waarde van woningen met zicht op een groene ruimte met bomen in vergelijking met zicht op een versteende ruimte. Overigens zonder hier de eigen tuin in mee te tellen. De meerwaarde van een woning met zicht op groen wordt geschat op 5-14% (literatuurstudie voor Nederland; Ruijgrok, 2006). **Natuurlijk erfgoed** Het begrip natuurlijk erfgoed als culturele ecosysteemdienst van bomen verwijst naar de specifieke culturele waarde die bomen binnen een gemeenschap kunnen hebben. Bomen kunnen verschillende culturele betekenissen hebben en een belangrijke rol spelen in tradities, symboliek, rituelen en historische gebeurtenissen. Denk maar aan de traditionele kerstboom die we in onze cultuur allemaal in december weer optuigen. Of aan de vele afbeeldingen van bomen die we terug zien als symbool in vlaggen. Bomen op begraafplaatsen en de moderne herdenkingsbomen zijn in deze context een aparte categorie. Hier komen symboliek, cultuur en verbinding samen. Méér hierover kun je lezen in het boek [Bomen op Begraafplaatsen](https://www.ebben.nl/nl/kenniscentrum-bomen-en-planten/download-kennisartikelen-bomen-en-planten/#bomen-op-begraafplaatsen), een informatie- en inspiratiebron voor ontwerpers en beheerders. Natuurlijk erfgoed omvat echter meer. Ook bomen die van belang zijn vanwege hun ecologische waarde, biodiversiteit of omdat ze een belangrijke rol spelen in de lokale geschiedenis of cultuur behoren tot natuurlijk erfgoed. Een voorbeeld vinden we in De Maasheggen, het gebied waar Boomkwekerij Ebben gevestigd is. [De Maasheggen](https://www.maasheggenunesco.com/nl/) is een eeuwenoud cultuurlandschap waar natuur, landschap, economie en cultuur onlosmakelijk met elkaar verweven zijn. Sinds 2018 heeft het als enige in Nederland de status van [Unesco biosfeergebied](https://www.unesco.nl/nl/de-maasheggen-unesco-biosfeergebied).  Ook de historische etagelindes, zoals onder andere nog te zien in de kernen van Oisterwijk, Nuenen of Hilvarenbeek, zijn een voorbeeld van natuurlijk erfgoed. Deze Hollandse linde, *[Tilia x europaea](https://www.ebben.nl/nl/treeebb/#?5%5B0%5D=403&search%5B0%5D=Tilia%20x%20europaea)* stond in het verleden vaak op het dorpsplein. De boom werd in drie verdiepingen gesnoeid, waarbij de onderste etage voor de gewone burger staat, de middelste voor het gezag en in de bovenste woonde de goden. Onder de etagelinde werden de dorpsfeesten gehouden, werd recht gesproken en vond de weekmarkt plaats. De goddelijke symboliek is wellicht niet meer van deze tijd, maar ook nu wordt de etagelinde nog geplant vanwege zijn sociale functie. - ![Aalst-Etalage linde-12](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/Aalst-Etalage%20linde-12.jpg?width=2000&height=1333&name=Aalst-Etalage%20linde-12.jpg) - ![Nuenen - Prieellinde](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/Nuenen%20-%20Prieellinde.jpg?width=2000&height=1333&name=Nuenen%20-%20Prieellinde.jpg) - ![TIEPALLI-Heta-70801000-190513-2](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/TIEPALLI-Heta-70801000-190513-2.jpg?width=2000&height=1125&name=TIEPALLI-Heta-70801000-190513-2.jpg) Last but not least, willen we nog de educatieve waarde van het natuurlijk erfgoed onderstrepen. Bomen fungeren als natuurlijke klaslokalen waar mensen leren over natuur, ecologie en biodiversiteit. Kortom, het behoud en duurzaam beheer van bomen als cultureel erfgoed zijn van belang om de culturele ecosysteemdiensten te waarborgen en de unieke band tussen bomen en menselijke cultuur te behouden. [Thijs Dolders](https://blog.ebben.nl/author/thijs-dolders) - [Overig](https://blog.ebben.nl/tag/overig) ### [![](https://blog.ebben.nl/hubfs/Thijs%20Dolders-200424-8.jpg) Thijs Dolders Landschapsarchitect](https://blog.ebben.nl/author/thijs-dolders) ### [Gratis Whitepaper Ecosysteemdiensten Download hier de Whitepaper 'Bomen en hun ecosysteemdiensten' en leer hoe bomen bijdragen aan een gezonde leefomgeving. ![Bomen en hun ecosysteemdiensten](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/3.%20PDFs%20en%20boeken/Mockups/Mockup-Bomen%20en%20hun%20ecosysteemdiensten-transparant-1.png?width=1500&height=1000&name=Mockup-Bomen%20en%20hun%20ecosysteemdiensten-transparant-1.png) Download](https://lp.ebben.nl/whitepaper/bomen-en-hun-ecosysteemdiensten?hsLang=nl) ## Blijf op de hoogte van de kennis die wij delen ### [![](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/Rijp%20detail-7-K.jpg?length=500&name=Rijp%20detail-7-K.jpg) Overig Evalueren en inspireren – dit was ons blogjaar Een terugblik op de topblogs van dit jaar van Boomkwekerij Ebben.](https://blog.ebben.nl/evalueren-en-inspireren-dit-was-het-blogjaar-voor-ebben-trees?hsLang=nl) ### [![](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/Leeuwarden-BOSK-wandelend%20bos-220713-23.jpg?length=500&name=Leeuwarden-BOSK-wandelend%20bos-220713-23.jpg) Overig Whitepaper: Bomen en hun ecosysteemdiensten Download gratis de whitepaper over de ecosysteemdiensten die die bomen vervullen en hoe deze bijdragen aan het oplossen van milieuproblemen van deze tijd?](https://blog.ebben.nl/whitepaper-bomen-en-hun-ecosysteemdiensten?hsLang=nl) ### [![Ecosysteemdienst bomen welzijn](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/Dusseldorf%20-%20Vodafone%20campus-1.jpg?length=500&name=Dusseldorf%20-%20Vodafone%20campus-1.jpg) Overig Meer welzijn in een groene leefomgeving Ontdek de mechanismes van een groene buitenruimte voor welzijn en gezondheid. Wat is het belang van biodiversiteit en een gevarieerd bomenbestand hierin?](https://blog.ebben.nl/meer-welzijn-en-gezondheid-in-een-groene-leefomgeving?hsLang=nl) ![planet-proof](https://blog.ebben.nl/hubfs/Logos/planet-proof.png) ![mvo-nederland](https://blog.ebben.nl/hubfs/Logos/mvo-nederland.png) ![iso-9001](https://blog.ebben.nl/hubfs/Logos/iso-9001.png) ![iso-14001](https://blog.ebben.nl/hubfs/Logos/iso-14001.png) ![tuv-co2](https://blog.ebben.nl/hubfs/tuv-co2.png) ![boomfeestdag](https://blog.ebben.nl/hubfs/Logos/boomfeestdag.png) ![nvtl](https://blog.ebben.nl/hubfs/Logos/nvtl.png) ![tuinbouw-ondernemersprijs](https://blog.ebben.nl/hubfs/tuinbouw-ondernemersprijs.png) ## MEER WETEN - [Over Ebben](https://www.ebben.nl/nl/over-ebben/) - [Oplossingen](https://www.ebben.nl/nl/oplossingen/) - [Werken bij](https://www.ebben.nl/nl/vacatures/) - [Nieuws](https://www.ebben.nl/nl/bomennieuws/) - [Contact](https://www.ebben.nl/nl/contact/) ## CONTACT T +31 (0)485 31 20 21 F: +31 (0)485 31 38 88 E info@ebben.nl ## STAP IN ONZE GROENE WERELD! Bezoek onze 500 hectare tellende kwekerijen en bezichtig 1.400 m² daktuinen. [Maak een afspraak ![button-arrow](https://blog.ebben.nl/hs-fs/hubfs/Imported%20sitepage%20images/button-arrow.png?width=21&height=20&name=button-arrow.png)](https://www.ebben.nl/nl/contact/) ## BLIJF OP DE HOOGTE Meld je aan voor onze nieuwsbrief. © 2026  •  Boomkwekerij Ebben B.V.  •  [Disclaimer](https://ebbendev.nl/nl/disclaimer/)  •  [Privacy- en cookieverklaring](https://ebbendev.nl/nl/privacy-en-cookieverklaring/)  •  [Handelsvoorwaarden](https://ebbendev.nl/files/media/boomkwekerij-ebben-handelsvoorwaarden.pdf)