In de weken rond kerst, wanneer het daglicht kort is en de wereld soms even lijkt te vertragen, voelen veel mensen sterker dan anders hoe het is om alleen te zijn. Buiten, in het winterse landschap, vertellen bomen een soortgelijk verhaal. Daar staat soms die ene boom, alleen op een perceel of aan de rand van een tuin, een solitair silhouet dat over de omgeving uitkijkt als een stille getuige. Waar eenzaamheid voor mensen zwaar kan voelen, draagt zo’n boom een bijzondere kracht: hij geeft karakter, geborgenheid en rust door zijn vrijstaande positie. Juist die eigenschappen kunnen we goed gebruiken in een ontwerp.
Een solitaire boom krijgt in beplantingsplannen vaak een bijna sculpturale rol. En geheel terecht. Zijn vorm, zeker in de winter met al zijn grilligheid, voegt veel toe aan een ontwerp. Hij vangt rondom het licht in alle seizoenen, leidt het oog en geeft een plek beslotenheid. Plantplaatsen voor solitaire bomen zijn vaak windgevoeliger en om het juiste imponerende effect te bereiken moet de boom op de kwekerij zelf uitgekozen worden. Om een solitair de hoofdrol in een tuin te laten spelen, moet deze bovendien ook jaarrond aantrekkelijk zijn. Enkele van onze favorieten bomen om toe te passen als solitair op een rij:
Acer x freemanii ‘Autumn Blaze’
Een imposante boom welke met name in het najaar een spectaculaire herfstkleur laat zien. De uiteindelijke kroonvorm van de boom is in volwassen fase breed eirond en de hoogte van de kroon zal een meter of 17 bereiken. De boom is zeer windbestendig en niet kieskeurig wat betreft zijn standplaats, dus ideaal om als solitair aan te planten.
Carpinus betulus
Deze inheemse boom (Haagbeuk), toegepast als solitair, is een karaktervolle verschijning. De voet van de stam staat altijd opmerkelijk boven de grond. In het Engels wordt de boom “muscletree” genoemd vanwege het karakteristieke uiterlijk van de stam. Bij oudere bomen ontstaan duidelijke ribbels, verdraaiingen en verdikkingen in de bast, waardoor de stam wat wegheeft van gespannen menselijke spieren. Vooral bij solitair groeiende exemplaren is dit effect sterk zichtbaar door invloed van de wind. In de herfst verkleurt het blad warm geel dat tot diep in de herfst blijft langhangen, wat zorgt voor extra seizoensbeleving.
Parrotia persica
Parrotia persica draagt als Nederlandse naam Perzisch Ijzerhout. Deze boom heeft zijn natuurlijke habitat namelijk in het Hyrcanische-berggebied langs de zuidelijke rand van de Kaspische Zee in Iran liggen. De soort groeit daar in gemengde loofbossen op goed doorlatende maar vochtvasthoudende bodems, variërend van leem tot klei. Het klimaat is gematigd tot subtropisch, met zachte, vochtige winters en hete zomers zonder extreme droogte. Dat maakt de boom zeer geschikt voor toepassing in ons klimaat. Daarnaast heeft de boom een enorme sierwaarde, zeker als solitair.
Osmanthus heterophyllus
De Osmanthus heterophyllus is een bijzonder aantrekkelijke wintergroene struik tot middelgrote boom die meestal iets hoger dan breed wordt. Het is een plant die we in verschillende vormen tegenkomen, vaak meerstammig opgeknipt maar ook als tuinbonsai. Osmanthus heterophyllus is een karaktervolle verschijning. De stugge en stekelige bladeren geven jaarrond structuur en contrast. In het najaar verschijnen subtiele, geurende bloemen. Door zijn compacte groei en meerstammige vorm is deze boom ideaal als accent in tuinen en openbare ruimtes.
Heptacodium miconioides
De Heptacodium miconioides (Zevenzonenboom) is een karaktervolle kleine boom tot grote struik. Opmerkend is zijn late bloei, waardoor deze boom als solitaire meerstam sterk tot zijn recht komt waar de meeste bomen in het voorjaar bloeien. De open vaasvormige kroon, afbladderende bast en geurige, roomwitte bloemen in de nazomer geven de boom jaarrond sierwaarde. In de herfst geven de rood/roze verkleurende bloemkelken na de bloei een extra accent.
